Her gün sofralarımıza gelen 22 bin ürün Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından denetlendi.
Yağ, bal ve pekmezin içeriğinin değiştirildiği, pul biberin zirai ilaçlar
nedeniyle zehre dönüştüğü ortaya çıktı. Kırmızı ete, domuz, at ve eşek
etinin karıştırıldığı belirlendi. Bebek mamalarında kurşun bulundu
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, 2009 yılı gıda denetim programlarına
ilişkin sonuçları açıkladı. Verilere göre, bakanlık, ''içerik'' ve
''etiket'' denetimi olarak iki ayrı kategoride denetim programı
yürütürken, etiket denetimlerindeki olumsuz örneklerin oranının çok
düşük kaldığı, içerik denetimlerinde ise olumsuz örneklerin kanatlı eti,
bal ve pekmezde yoğunlaştığı belirlendi. AB kriterleri de dikkate
alınarak yürütülen gıda denetim faaliyetleri programları konusunda geçen
yıl 22 bin 172 gıda analizinde içerik denetimi yapıldı.
Bunların yüzde 94,72'sinde analiz sonuçları mevzuata uygun çıktı. Ancak,
bin 171 gıda örneğinde analiz sonuçlara mevzuata uygun çıkmadı. Süt ve
süt ürünleri, kırmızı et ve unlu mamuller denetiminde olumsuz örnek
oranı ortalamanın altında kalırken kanatlı et, pekmez, bal, kuru
meyveler, bitkisel yağlar, şekerli mamullerdeki denetim sonuçlarındaki
olumsuz sonuç oranı oldukça yüksek çıktı. Ekmek örneklerinin büyük
bölümü mikrobiyolojik kriterler yönünden uygun. Analiz edilen 309 ekmek
örneğinden 5'inde mikrobiyolojik yönden olumsuzluk tespit edildi.
Bakanlık geçen yıl, 660 beyaz peynir örneğinde mikrobiyolojik kriterler
yönünden denetim yaptı. Analizler sonucunda, 24 peynir örneğindeki
mikrobiyolojik değerlerin mevzuata uygun olmadığı belirlendi. Analiz
sonuçlarına göre, 284 yöresel peynir örneğinden 5'inde (yüzde 1,76)
mikrobiyolojik açıdan uyumsuzluk belirlendi. Sade, meyveli veya çeşnili
dondurma veya sütlü buzda 380 örnekte mikrobiyolojik analiz yapılırken
17 örnek olumsuz çıktı. Sade yoğurtta taklide yönelik 893 örnek üzerinde
yapılan analiz sonucunda, 27 örnekte olumsuzluk saptandı. Analiz edilen
757 süt ürünlerinin 37'sinde (yüzde 4,89) taklit ve tağşiş yapıldığı,
süt yağı yerine bitkisel yağ katıldığı belirlendi.
ETTEKİ ÜRKÜTEN TEHDİT
Kırmızı et ve et ürünlerinde domuz, at ve eşek etinin katılıp
katılmadığını belirlemek için 462 örnek analiz edildi. Bunların yüzde
0,65'i olumsuz çıktı. Ancak, kırmızı et ürünlerine kanatlı eti katılıp
katılmadığını belirlemek amacıyla yapılan denetimlerde olumsuzluk oranı
yüzde 3,20 olarak belirlendi. 406 kırmızı et ürününden 13'üne kanatlı
eti katıldığı tespit edildi. Tavuk, hindi, bıldırcın veya devekuşu
etinde mikrobiyolojik kriterler yönünden yapılan analizlerde, olumsuzluk
oranının yüzde 17,98 ile oldukça yüksek olduğu belirlendi.
BAL VE PEKMEZDE OYUN
Bakanlık, geçen yıl analiz ettiği 914 bal örneğinin 153'ünde, 265 pekmez
örneğinin 90'ında taklit ve tağşiş yapıldığını belirledi. Analiz edilen
ürünlerin balda yüzde 16,74'ü, pekmezde ise yüzde 33,76'sı sahte çıktı.
Şeker veya şekerlemelerde boya miktarı tayini amacıyla analiz edilen
312 örnekten 22'sinde limitlerin üzerinde boya belirlenirken olumsuz
örnek oranı yüzde 7,05 olarak hesaplandı.
KURU KAYISIDA ZEHİR
Kuru meyvelerde aflatoksin tespiti amacıyla yapılan denetimlerde,
kırmızı toz ve pul biber ile incir ezmesinde aflatoksin açısından önemli
sorun yaşandığı belirlendi. İncelenen 583 fındık örneğinden sadece
6'sında (yüzde 1,03) limitin üzerinde aflatoksin saptanırken, 168 fındık
ezmesi örneğinin hiç birinde limitin üzerinde aflatoksine rastlanmadı.
Analiz edilen 517 kuru kayısı örneğinin 70'inde (yüzde 13,54) limitin
üzerinde kükürtdioksit ortaya çıktı. İncir ezmesi örneklerinin yüzde
17,39'unda aşırı miktarda aflatoksin saptanması dikkati çekti.
Antepfıstığında aflatoksinli örnek oranı yüzde 5,23 olarak belirlendi.
Yerfıstığında analiz edilen 525 örnekten 33'ünde limitin üzerinde
aflatoksin çıktı.
AFLATOKSİNLİ PUL BİBER
Lokum ve helva örneklerinde aflatoksinli örnek oranı yüzde 2'nin altında
kalırken, analiz edilen ballı çerez örneklerinin yüzde 21,62'sinde
yüksek alfatoksin belirlendi. Alınan 207 lokum örneğinden 4'ü, 210 helva
örneğinden 4'ünde ve 148 ballı çerez örneğinden 32'sinde limitlerin
üzerinde aflatoksin olduğu ortaya çıktı. Bakanlık, analiz ettiği 413
toz-pul biber örneğinden 61'inde (yüzde 14,77) limitlerin üzerinde
aflatoksin buldu. Geçen yıl, analiz edilen 493 kırmızı toz-pul biber
örneğinden 7'sinde kanserojen olduğu bilinen Sudan boyası bulundu.
SOFRADAKİ YAĞ DEĞİL BAŞKA BİR ŞEY
Geçen yıl, sıvı yağlarda taklit ve tağşişin tespitine yönelik 521
zeytinyağı örneğinde yapılan analiz sonucunda 13, 175 ayçiçeği yağı
örneğinde 14, 160 mısır yağı örneğinde ise 2 olumsuz sonuç tespit
edildi. Örneklere göre taklit oranı, mısıryağında yüzde 1,25,
zeytinyağında yüzde 2,50 olurken ayçiçeği yağında yüzde 8 düzeyinde
tespit edildi. Margarinlerde benzoik ve sorbik asit aranması için
yapılan denetimlerde örneklerin yüzde 99,6'sı mevzuata uygun bulundu.
BEBEK MAMASINDA KURŞUN
Zirai ilaç kalıntısı denetimleri korkuttu. 2 bin 262 bitkisel üründe
yapılan kalıntı analizinde, 155 üründe limitlerin üzerinde pestisit
belirlendi. Bin 311 hazır yemek örneğinde yapılan analizlerde,
örneklerin yüzde 4,42'si mikrobiyolojik kriterlere uygun çıkmadı. Analiz
edilen 122 bebek mamasından 3'ünde kurşun çıktı. Olumsuzluk oranı yüzde
2,46 olarak hesaplandı. Taze ıspanakta yüzde 2.40 oranında nitrat
kalıntısı belirlendi. 2 bin 401 tuz örneğinden 94'ünde iyot oranının
mevzuata uygun olmadığı anlaşıldı. Alkollü içki denetim programı
kapsamında yapılan denetimlerde 599 rakı, viski, votka örneğinden 3'ünde
metil alkol olduğu belirlendi.
ETİKETTE SORUN YOK
Gıda ürünlerinin etiketlenmesine ilişkin yaptığı denetimlerde,
üreticilerin etiketlemeye ilişkin mevzuata hemen hemen tam uyum
sağladığı belirlendi. Bakanlık, 36 bin 718 gıda örneği üzerinde etiket
denetimi yaparken, sadece 102 örneğin etiketlenmesinin mevzuata uygun
olmadığı tespit edildi. Etiketlemede mevzuata uyum yüzde 99,72 çıktı.
Etiketlemede en yüksek uyumsuzluk oranı yüzde 0,98 ile süt ve süt
ürünlerinde görüldü. Bitkisel çaylar ve enerji içecekleri etiketlerinin
ise mevzuata tam uygun çıktı.
DENETİMLER İŞE YARIYOR
Bakanlık tarafından 2008'de yapılan gıda denetim sonuçlarına göre, geçen
yılki denetimlerde olumsuz örnek ortalaması düştü. Bakanlığın 2008'de
19 bin 714 gıda örneği üzerinde yaptığı denetimlerde 18 bin 505 örnek
mevzuata uygun bulundu. Bin 208 örneğin de mevzuata uygun olmadığı
belirlenmişti. Geçen yıl yüzde 5,28 olan gıda denetimlerinde olumsuz
örnek oranı, 2008'de yüzde 6,13 düzeyindeydi. Geçen yıl yüzde 0,28 olan
gıda maddelerinin etiketlerinde genel etiketleme ve beslenme yönünden
etiketleme kurallarına uygunluk açısından yapılan denetimlerde olumsuz
örnek oranı, 2008'de yüzde 0,46 olarak belirlenmişti. Ancak, zirai ilaç
kalıntısı denetimlerinde 2008'de yüzde 4,14 olan olumsuz örnek oranının
2009'da yüzde 6,85'e çıktığı belirlendi. Diğer taraftan, süt ve süt
ürünleri grubundaki mikrobiyolojik analizlerde, olumsuz örnek oranının
yüzde 5-20'lerden yüzde 1,5-4,9'lara, pekmezdeki olumsuz örnek oranının
da yüzde 52,62'lerden yüzde 33,96'ya düşmesi dikkat çekti.
BİN 582 FİRMA HAKKINDA SUÇ DUYURUSU
Bakanlık, geçen yıl 92 bin 718'i gıda üretim yeri, 163 bin 382'si gıda
satış yeri, 94 bin 355'i toplu tüketim yerinde olmak üzere toplam 350
bin 455 denetim gerçekleştirdi. Denetimler sonucunda, 8 bin 361 adet
idari para cezası uygulanırken bin 582 firma veya kişi hakkında da
savcılığa suç duyurusunda bulunuldu. Önceki yıl, 340 bin 874 denetim
sonrası 6 bin 958 adet idari para cezası uygulanmış, 905 firma veya kişi
hakkında suç duyurusu yapılmıştı.
